تغییر سایت بدون از دست دادن رتبه گوگل؛ راهنمای عملی مهاجرت
پرهزینه‌ترین اشتباه در بازطراحی سایت، از دست دادن یک‌شبه‌ی همه‌ی رتبه‌هاست. نقشه‌ی ریدایرکت، ترتیب درست کارها و چک‌لیست روز انتقال — قدم به قدم.
یکی از تلخ‌ترین تماس‌هایی که یک تیم فنی می‌گیرد این است: «سایتمان را عوض کردیم، خیلی هم قشنگ‌تر شده، ولی از گوگل هیچ ورودی نمی‌آید». معمولاً هم دو سه هفته بعد از راه‌اندازی سایت جدید تماس می‌گیرند، وقتی که افت دیگر قابل انکار نیست.
این اتفاق تصادفی نیست و تقریباً همیشه یک علت واحد دارد: سایت جدید با آدرس‌های تازه بالا آمده و هیچ‌کس به گوگل نگفته که صفحه‌ی قدیمی حالا کجاست. از نگاه گوگل، تو ده‌ها صفحه را حذف کرده‌ای و ده‌ها صفحه‌ی تازه‌ی بی‌سابقه ساخته‌ای. اعتباری که سال‌ها ساخته شده بود، به صفحه‌های جدید منتقل نمی‌شود.
خبر خوب این است که این مشکل کاملاً قابل پیشگیری است و کارش هم پیچیده نیست؛ فقط باید قبل از انتقال انجام شود، نه بعدش. این نوشته همان کار را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهد.
اول بفهم دقیقاً با چه نوع تغییری روبه‌رویی
همه‌ی تغییرها ریسک یکسانی ندارند. قبل از هر کاری مشخص کن در کدام دسته‌ای، چون میزان کار به همین بستگی دارد.
فقط ظاهر عوض می‌شود و آدرس‌ها ثابت می‌مانند. کم‌ریسک‌ترین حالت. اگر هیچ آدرسی تغییر نکند و محتوای صفحه‌ها هم تقریباً همان بماند، معمولاً افت جدی نخواهی داشت. اما همچنان باید حواست به سرعت و ساختار عنوان‌ها باشد.
ساختار آدرس‌ها عوض می‌شود. پرریسک‌ترین و رایج‌ترین حالت در بازطراحی. این‌جاست که نقشه‌ی ریدایرکت حیاتی می‌شود.
دامنه عوض می‌شود. ریسک بالا، ولی کاملاً مدیریت‌شدنی؛ فقط کار بیشتری دارد و زمان بازگشت کامل هم طولانی‌تر است.
بستر عوض می‌شود، مثلاً از وردپرس به کدنویسی اختصاصی. معمولاً با تغییر ساختار آدرس هم همراه است، پس هر دو مورد بالا را با هم دارد. اویلرو، فروشگاه روغن موتور و فیلتری که برایش ساخته‌ایم، دقیقاً همین مسیر را رفت: از ووکامرس به کدنویسی اختصاصی. اگر هنوز درباره‌ی خودِ این تصمیم مطمئن نیستی، فرق طراحی سایت اختصاصی با قالب آماده را جدا نوشته‌ایم.
نکته‌ای که باید همین اول بدانی: اگر می‌توانی آدرس‌ها را نگه داری، نگهشان دار. هیچ دلیل زیبایی‌شناسی‌ای ارزش ریسک باختن رتبه‌ها را ندارد. آدرس‌ها را فقط وقتی عوض کن که ساختار فعلی واقعاً معیوب است.
قدم اول و مهم‌ترین قدم: فهرست کامل آدرس‌های فعلی
قبل از اینکه سایت قدیمی خاموش شود، باید فهرست کاملی از آدرس‌هایش داشته باشی. این کار را بعداً نمی‌شود انجام داد و همین‌جاست که بیشتر پروژه‌ها شکست می‌خورند.
این فهرست را از چند منبع بساز و با هم ترکیب کن. نقشه‌ی سایت فعلی اولین منبع است. سرچ کنسول گوگل، بخش صفحه‌ها، به تو می‌گوید گوگل واقعاً چه آدرس‌هایی را می‌شناسد — این مهم‌تر از نقشه‌ی سایت است چون شامل آدرس‌های قدیمی‌ای هم می‌شود که فراموش کرده‌ای. و گزارش صفحه‌های پربازدید ابزار تحلیل سایتت، به تو می‌گوید کدام‌ها واقعاً ارزش دارند.
فهرست را در یک فایل ساده بریز با سه ستون: آدرس قدیمی، آدرس جدید معادلش، و اهمیت. اهمیت را از روی ورودی گوگل و ترافیک تعیین کن. اگر تعداد آدرس‌ها زیاد است، از پرترافیک‌ترین‌ها شروع کن؛ معمولاً بخش کوچکی از صفحه‌ها بیشترِ ترافیک را می‌آورد.
قدم دوم: نقشه‌ی ریدایرکت
برای هر آدرس قدیمی باید یک آدرس جدید مشخص کنی و انتقال دائمی — همان چیزی که در فنی به آن ریدایرکت ۳۰۱ می‌گویند — تعریف کنی. این به گوگل می‌گوید «این صفحه برای همیشه به این‌جا منتقل شده» و بخش بزرگی از اعتبار را منتقل می‌کند.
چند قاعده که رعایتشان تفاوت زیادی می‌سازد:
هر صفحه به نزدیک‌ترین معادل خودش برود، نه به صفحه‌ی اصلی. فرستادن همه‌ی صفحه‌های قدیمی به صفحه‌ی اصلی، رایج‌ترین اشتباه است. راهنمای رسمی گوگل درباره‌ی جابه‌جایی سایت صریحاً می‌گوید آدرس‌های قدیمی زیادی را به یک مقصد بی‌ربط مثل صفحه‌ی اصلی نفرست، چون ممکن است مثل خطای «۴۰۴ نرم» با آن برخورد شود؛ یعنی عملاً انگار صفحه حذف شده.
زنجیره‌ی ریدایرکت نساز. اگر آدرس اول به دوم و دوم به سوم برود، هر پله صفحه را برای کاربر کندتر می‌کند و خزش گوگل را هم سخت‌تر. گوگل در راهنمای ریدایرکت‌هایش توصیه می‌کند مستقیم به مقصد نهایی ریدایرکت کنی و اگر چاره‌ای نیست، زنجیره را تا حد ممکن کوتاه نگه داری. پس همیشه مستقیم از مبدأ به مقصد نهایی.
اگر معادلی وجود ندارد، صادق باش. صفحه‌ای که واقعاً حذف شده و جایگزینی ندارد، بهتر است خطای ۴۰۴ یا ۴۱۰ برگرداند تا اینکه به یک صفحه‌ی بی‌ربط منتقل شود.
ریدایرکت‌ها را دست‌کم یک سال نگه دار. خیلی‌ها بعد از چند هفته حذفشان می‌کنند. توصیه‌ی خودِ گوگل در همان راهنمای جابه‌جایی این است که ریدایرکت‌ها را «تا جای ممکن، و معمولاً دست‌کم یک سال» نگه داری؛ چون گوگل ممکن است ماه‌ها بعد هم سراغ آدرس قدیمی بیاید، و لینک‌هایی که سایت‌های دیگر به تو داده‌اند هم تغییر نمی‌کنند.
قدم سوم: قبل از انتقال چه چیزهایی را چک کن
این‌ها را روی نسخه‌ی آماده‌ی سایت جدید و قبل از رفتن روی دامنه‌ی اصلی بررسی کن.
نسخه‌ی آزمایشی نباید ایندکس شود. اگر سایت جدید را روی یک آدرس آزمایشی می‌سازی، حتماً جلوی خزشش را بگیر — وگرنه گوگل دو نسخه از یک محتوا می‌بیند. و به همان اندازه مهم: یادت باشد روز انتقال، این مسدودسازی را برداری. فراموش‌کردن همین یک خط، سایت جدید را کاملاً از نتایج حذف می‌کند و یکی از رایج‌ترین فاجعه‌های مهاجرت است.
عنوان و توضیح همه‌ی صفحه‌های مهم منتقل شده باشند. خیلی وقت‌ها در بازطراحی، متن‌های سئویی که سال‌ها رویشان کار شده بود ساده‌سازی می‌شوند و همان باعث افت می‌شود.
محتوای متنی کم نشده باشد. طراحی جدید معمولاً مینیمال‌تر است و در این مسیر متن‌ها حذف می‌شوند. اگر صفحه‌ای که هزار کلمه داشت حالا دویست کلمه دارد، افت رتبه‌اش ربطی به ریدایرکت ندارد.
داده‌ساختار و نقشه‌ی سایت به‌روز باشند. نقشه‌ی سایت جدید فقط آدرس‌های جدید و قابل ایندکس را داشته باشد.
سرعت سایت جدید از قدیمی بدتر نشده باشد. این را حتماً روی موبایل بسنج، نه فقط روی کامپیوتر.
قبل از هر قراردادی، پیش‌نمایش صفحه‌ی اصلی سایتت را ببین — طراحی‌اش رایگان است.
شروع کنقدم چهارم: روز انتقال و هفته‌های بعدش
روز انتقال، این کارها را به همین ترتیب انجام بده: مسدودسازی خزش را بردار، ریدایرکت‌ها را فعال کن، نقشه‌ی سایت جدید را در سرچ کنسول ثبت کن، و اگر دامنه عوض شده از ابزار تغییر آدرس گوگل استفاده کن.
بعد از آن، سه هفته‌ی اول را با دقت رصد کن. در سرچ کنسول دنبال دو چیز بگرد: خطاهای ۴۰۴ که نشان می‌دهند کدام ریدایرکت جا افتاده، و روند تعداد صفحه‌های ایندکس‌شده.
و یک انتظار واقع‌بینانه: افت موقت طبیعی است. حتی در یک مهاجرت کاملاً درست، معمولاً چند هفته نوسان می‌بینی تا گوگل همه‌ی صفحه‌ها را دوباره ارزیابی کند. خودِ گوگل عدد ثابتی نمی‌دهد: طبق راهنمای جابه‌جایی‌اش، انتقال وقتی کامل است که ربات گوگل هر آدرس قدیمی و جدید را دست‌کم یک‌بار دیده باشد، و سرعت این کار به اندازه‌ی سایت و سرعت خزش بستگی دارد. پس سایت بزرگ‌تر و تغییر دامنه، زمان بیشتری می‌خواهد.
چیزی که طبیعی نیست: افتی که بعد از اینکه گوگل بیشتر آدرس‌های قدیمی را دوباره خزیده — در گزارش صفحه‌های سرچ کنسول پیداست — هنوز ادامه دارد، یا صفحه‌های ایندکس‌شده‌ای که به‌جای بازگشتن، مدام کمتر می‌شوند. در این حالت مشکل ساختاری است و باید ریدایرکت‌ها و وضعیت ایندکس را از نو بررسی کنی.
اشتباه‌هایی که بیشترین ضرر را زده‌اند
انتقال بدون هیچ ریدایرکتی. پرهزینه‌ترین حالت ممکن. اگر فقط یک چیز از این نوشته به یاد بماند، همین باشد.
فرستادن همه‌چیز به صفحه‌ی اصلی. به‌ظاهر کار انجام شده، در عمل تقریباً هیچ اعتباری منتقل نمی‌شود.
حذف نکردن مسدودسازی خزش. سایت جدید بالا می‌آید و از نتایج گوگل ناپدید می‌شود. گاهی هفته‌ها طول می‌کشد تا کسی متوجه شود.
تغییر هم‌زمان همه‌چیز. دامنه، ساختار آدرس، طراحی و محتوا را با هم عوض کردن یعنی اگر مشکلی پیش بیاید نمی‌فهمی کدام باعثش شده. اگر می‌توانی، مرحله‌ای پیش برو.
نگرفتن نسخه‌ی پشتیبان از سایت قدیمی. تا وقتی سایت جدید تثبیت نشده، سایت قدیمی و پایگاه داده‌اش را نگه دار. اگر مجبور شدی برگردی، بدون نسخه‌ی پشتیبان راهی نداری.
زمان‌بندی بد. درست قبل از فصل اوج فروشت مهاجرت نکن. اگر فروشگاهی داری، انتقال را در آرام‌ترین دوره‌ی سال انجام بده.
اگر همین حالا رتبه‌ات افتاده
اگر دیر خوانده‌ای و سایت قبلاً منتقل شده، هنوز هم می‌شود بخش زیادی را برگرداند. ترتیب کار این است:
اول، فهرست آدرس‌های قدیمی را از سرچ کنسول دربیاور — آن‌جا هنوز تاریخچه هست حتی اگر سایت قدیمی رفته باشد. دوم، خطاهای ۴۰۴ را ببین و برای هرکدام معادل جدیدش را پیدا کن. سوم، ریدایرکت‌ها را همین حالا بساز؛ دیر بهتر از هرگز است و گوگل هنوز آن آدرس‌ها را می‌شناسد. چهارم، مطمئن شو محتوای صفحه‌های مهم واقعاً کم نشده باشد.
در بیشتر مواردی که دیده‌ایم، بخش بزرگی از افت با همین چهار کار برمی‌گردد، هرچند بازگشت کامل زمان می‌برد و هیچ تضمینی هم وجود ندارد.
اگر مشکل فقط افت رتبه نیست و سایت جدیدت اصلاً در نتایج دیده نمی‌شود، اول دلایل رایج دیده‌نشدن سایت در گوگل را مرور کن؛ خیلی وقت‌ها مقصر همان مسدودسازی خزشی است که روز انتقال برداشته نشده.
سئوی فنی پایه همراه هر سایتی است که می‌سازیم. اما اگر بعد از انتقال بخواهی کسی ماه‌به‌ماه خطاهای فنی و ایندکس را پیگیری کند، ریدایرکت‌های جاافتاده را پیدا کند و صفحه‌های مهم را دوباره تقویت کند، سرویس سئوی ماهانه‌ی فراکو برای همین است؛ پلن پایه ۱۵، رشد ۲۲ و پیشرو ۳۰ میلیون تومان در ماه. تضمین رتبه نمی‌دهیم، چون هیچ‌کس صادقانه نمی‌تواند بدهد.
یک حرف آخر: نقشه‌ی ریدایرکت باید بخشی از خودِ پروژه‌ی بازطراحی باشد، نه کاری که بعداً به یاد کسی بیفتد. سایتی که تحویل داده شود و رتبه‌های چندساله را سوزانده باشد، هرچقدر هم زیبا باشد، کار ناقصی است. اگر داری بازطراحی می‌کنی، همین حالا فهرست آدرس‌های فعلی‌ات را از سرچ کنسول بگیر و نگهش دار.
سایتی می‌خواهی که درست ساخته شود؟
صفحه‌ی اصلی سایتت را در کمتر از ۴۸ ساعت می‌سازیم و نشانت می‌دهیم. طراحیِ پیش‌نمایش رایگان است و فقط ۶۸۰ هزار تومان بابت ساخت عکس‌ها و بنرهایش می‌پردازی؛ پسندیدی ادامه می‌دهیم، نپسندیدی تعهدی نداری.
