سایت شرکتی یا فروشگاهی؟ راهنمای تصمیم بر اساس مدل فروش کسب‌وکارت، نه سلیقه‌ی طراح

سایت شرکتی یا فروشگاهی؟ جواب کوتاه این است: ببین خرید مشتری کجا تمام می‌شود. اگر مشتری قیمت و موجودی را روی سایت می‌بیند و بدون حرف زدن با تو پرداخت می‌کند، سایت فروشگاهی لازم داری. اگر فروشت با تماس، پیش‌فاکتور، بازدید یا نوبت بسته می‌شود، سایت شرکتی کافی است و اغلب انتخاب بهتری است. شیک‌تر بودن، تعداد صفحه یا اینکه رقیبت چه ساخته، معیار این تصمیم نیست.

بیشتر مطلب‌هایی که درباره‌ی این سؤال می‌خوانی، دو نوع سایت را تعریف می‌کنند و آخرش می‌گویند «بستگی به نیاز شما دارد». این حرف غلط نیست، ولی به کار تصمیم نمی‌آید. این راهنما از سر دیگر شروع می‌کند: از اینکه کسب‌وکار تو واقعاً چطور پول درمی‌آورد.

پایین‌تر چهار سؤال می‌بینی که در چند دقیقه جوابت را روشن می‌کند. بعد سراغ حالت‌های میانه می‌رویم، جایی که بیشتر آدم‌ها گیر می‌کنند، با نمونه‌های واقعی از کار خودمان. آخر هم قیمت، زمان تحویل و پشتیبانی هر دو را کنار هم می‌گذاریم تا با عدد تصمیم بگیری، نه با حدس.

۱تفاوت سایت شرکتی و فروشگاهی در یک جمله: خرید کجا تمام می‌شود؟

سایت شرکتی برای قانع کردن ساخته می‌شود. می‌گوید تو که هستی، چه کاری می‌کنی، چه کارهایی کرده‌ای و چطور می‌شود به تو رسید. معامله بیرون از سایت بسته می‌شود: پشت تلفن، در پیام، در جلسه یا در مغازه. کار سایت این است که مشتری را با اعتماد کافی تا همان‌جا بیاورد.

سایت فروشگاهی برای بستن معامله ساخته می‌شود. مشتری کالا را می‌بیند، در سبد می‌گذارد، نشانی می‌دهد، آنلاین پرداخت می‌کند و سفارش در پنل تو ثبت می‌شود. هیچ‌کس وسط کار گوشی را برنمی‌دارد. اگر جزئیات این مسیر را می‌خواهی، در سایت فروشگاهی چیست تکه‌به‌تکه بازش کرده‌ایم.

دو سوءتفاهم رایج را همین‌جا کنار بگذار. اول اینکه فروشگاهی بودن به تعداد کالا ربطی ندارد. سایتی با سه کالا که خرید در خودش تمام می‌شود، فروشگاه است. سایتی با هزار کالا که کنار همه نوشته «برای قیمت تماس بگیرید»، فروشگاه نیست، کاتالوگ است. دوم اینکه شرکتی یعنی ساده‌تر، نه کم‌ارزش‌تر. برای خیلی از کسب‌وکارها یک سایت شرکتی خوب دقیقاً همان چیزی است که فروش می‌آورد.

سایت شرکتی مشتری را تا پشت تلفن می‌آورد. سایت فروشگاهی پول را تا حساب تو.

۲کدام نوع سایت برای کسب‌وکار من مناسب است؟ چهار سؤال درباره‌ی مسیر پول

این چهار سؤال را به ترتیب جواب بده. لازم نیست درباره‌ی طراحی سایت چیزی بدانی. فقط باید کسب‌وکار خودت را بشناسی، که می‌شناسی.

اگر قیمت هر کالا را از قبل می‌دانی و برای همه یکی است، یک امتیاز برای فروشگاه. لنت ترمز یک مدل ماشین، یک متر پارچه یا یک بطری ورزشی قیمت مشخص دارد و مشتری انتظار دارد همان را روی صفحه ببیند.

اگر قیمت به متراژ، شرایط، حجم کار یا بازدید بستگی دارد، امتیاز برای شرکتی. پیمانکار ساختمان، سازنده‌ی تجهیزات صنعتی یا دفتر خدمات حقوقی تا با مشتری حرف نزند، عددی ندارد که روی سایت بگذارد.

یک حالت خاص هم هست: قیمت معلوم است، ولی عمداً نمی‌خواهی روی سایت باشد. مثلاً عمده‌فروشی که برای هر مشتری قیمت جدا دارد. این هم در عمل شرکتی حساب می‌شود.

بعضی خریدها مشاوره نمی‌خواهند. مشتری می‌داند چه می‌خواهد و فقط دنبال جای مطمئن برای خرید است. این‌جا هر تماس و پیام اضافه راه خرید را سخت‌تر می‌کند؛ فروشگاه همین تماس‌ها و پیام‌های اضافه را از سر راه برمی‌دارد.

بعضی خریدها بدون گفت‌وگو بسته نمی‌شوند. کسی که می‌خواهد آشپزخانه‌اش را بازسازی کند یا برای کارگاهش دستگاه بخرد، اول سؤال دارد. اگر این آدم را به سبد خرید بفرستی، کمکش نکرده‌ای. او سایتی لازم دارد که اعتمادش را جلب کند و راه تماس را جلوی چشمش بگذارد.

فروشگاه آنلاین یعنی بسته‌بندی، ارسال، پیگیری و مرجوعی. اگر کالای فیزیکی داری که می‌شود برای شهر دیگری فرستاد، فروشگاه بازارت را از محله به کل کشور می‌برد.

اگر کارت خدمت است، مثل تعمیر، درمان، آموزش حضوری یا مشاوره، چیزی برای ارسال نیست. تو به زمان مشتری نیاز داری، نه به نشانی‌اش. برای این کسب‌وکارها نوبت و تماس از سبد خرید مهم‌تر است.

این سؤال را کمتر کسی می‌پرسد، ولی مهم‌ترینشان است. لحظه‌ای که پرداخت آنلاین را روشن می‌کنی، پول مردم را پیش از تحویل کالا گرفته‌ای. یعنی موجودی سایت باید با انبار بخواند، کسی باید هر روز سفارش‌ها را ببیند و ارسال باید سر وقت انجام شود.

تعهد قانونی هم دارد. طبق ماده‌ی ۳۷ قانون تجارت الکترونیکی، در معامله‌ی از راه دور، مصرف‌کننده در بیشتر کالاها، با چند استثنا مثل کالای سفارشی یا فاسدشدنی، هفت روز کاری فرصت انصراف دارد، بدون جریمه و بدون اینکه دلیلی بیاورد. تنها هزینه‌ای که گردن او می‌افتد، هزینه‌ی برگرداندن کالاست. درگاه پرداخت هم بدون اینماد فعال نمی‌شود. اگر برای این‌ها آماده نیستی، فروشگاه فعلاً برایت زود است، هرچقدر هم ایده‌اش جذاب باشد.

جمع‌بندی سؤال‌ها: اگر سه یا چهار جوابت به سمت فروشگاه بود، طراحی سایت فروشگاهی همان چیزی است که لازم داری. اگر سه یا چهار جواب به سمت شرکتی بود، طراحی سایت شرکتی کافی است و پول اضافه خرج نمی‌کنی. اگر دو به دو شد، به احتمال زیاد یکی از حالت‌های میانه‌ی پایین مال توست.

۳حالت‌های میانه: وقتی جوابت نه این است، نه آن

بیشتر کسب‌وکارها دقیقاً در یکی از دو سر طیف نیستند. این حالت‌ها را بیشترشان از پروژه‌های واقعی خودمان آورده‌ایم، چون هر کدام نشان می‌دهد مرز بین شرکتی و فروشگاهی کجا می‌افتد.

مؤسسه‌ای خیریه که کمک‌ها را آنلاین می‌گیرد نمونه‌ی خوبی است. اهداکننده اول موضوع کمک را انتخاب می‌کند، مبلغ دلخواهش را می‌نویسد و از درگاه پرداخت می‌کند. بعد هم با کد رهگیری، رسیدش را در صفحه‌ی عمومی استعلام می‌کند.

این سایت پول می‌گیرد، ولی فروشگاه نیست. نه سبد خرید دارد، نه انبار، نه ارسال. ساختارش سایت شرکتی است که یک مسیر پرداخت دقیق به آن اضافه شده. همین مسیر را هم جدی می‌سازیم: هیچ کمکی پیش از راستی‌آزمایی سمت سرور «پرداخت‌شده» ثبت نمی‌شود. درس این نمونه ساده است: برای گرفتن پول، همیشه فروشگاه لازم نیست.

چپمن موبیل سایت یک تعمیرگاه خودرو در آمریکاست. مشتری نوع سرویس را انتخاب می‌کند، ساعت‌های خالی را می‌بیند و نوبتش را قطعی می‌کند. رزرو به تقویم واقعی وصل است، نه یک فرم تماس ساده که بعدش چند بار تلفن رفت‌وبرگشت کند.

این‌جا کالایی در سبد نمی‌رود و چیزی ارسال نمی‌شود. چیزی که مشتری می‌گیرد، یک ساعت مشخص از وقت تعمیرگاه است. برای مطب، سالن زیبایی، تعمیرگاه یا آموزشگاه، این مدل معمولاً از فروشگاه درست‌تر است: سایت شرکتی به‌علاوه‌ی نوبت‌دهی.

حالت سوم را زیاد می‌بینیم: کسب‌وکاری که خدمت می‌فروشد، ولی چند خدمتش قیمت ثابت دارد. جلسه‌ی مشاوره‌ی یک‌ساعته، بیعانه‌ی رزرو، ثبت‌نام یک دوره یا یک بسته‌ی خدمت مشخص. چنین کسب‌وکاری سبد خرید و انبار لازم ندارد، ولی می‌خواهد پول را همان لحظه بگیرد، نه با کارت‌به‌کارت و عکس فیش.

برای چنین کسب‌وکاری، سایت شرکتی با فروش آنلاین راه درست است. در فراکو این همان پلن طلایی سایت شرکتی است که درگاه پرداخت ایرانی و فروش آنلاین خدمات را دارد، به‌علاوه‌ی همراهی در گرفتن اینماد. یعنی سایت شرکتی می‌ماند، ولی چند خدمت مشخص را آنلاین می‌فروشد.

یک نکته‌ی صادقانه: پلن طلایی شرکتی و برنزی فروشگاهی از نظر هزینه به هم نزدیک‌اند. اگر در اصل کالا می‌فروشی و فقط به خاطر درگاه سراغ طلایی شرکتی آمده‌ای، راه را اشتباه رفته‌ای. فروشگاه برنزی ارزان‌تر است و سبد خرید، مدیریت موجودی و سفارش را از همان پلن اول دارد. طلایی شرکتی برای کسی است که واقعاً سایت شرکتی کامل می‌خواهد، با صفحه‌های بیشتر، درگاه پرداخت و چت‌بات، و فروش آنلاینش به چند خدمت محدود است.

این حالت مال تولیدکننده‌ها و عمده‌فروش‌هاست. کالا دارند، ولی قیمت به حجم سفارش بستگی دارد. برای هر کالا صفحه‌ی جدا لازم دارند، با مشخصات فنی و عکس واقعی، ولی دکمه‌ی آخر صفحه «درخواست پیش‌فاکتور» است، نه «افزودن به سبد». این از نظر ساخت سایت شرکتی است. ساختنش به شکل فروشگاه فقط پول و وقت هدر می‌دهد.

سر دیگر طیف پیمان‌کار است، فروشگاه قطعات یدکی ایران‌خودرو و سایپا. این‌جا جواب هر چهار سؤال روشن است: قیمت هر قطعه معلوم است، مشتری برای خرید لنت یا فیلتر لازم نیست با کسی حرف بزند، کالا به سراسر کشور ارسال می‌شود و فروشنده آماده‌ی پرداخت آنلاین است.

ولی همین فروشگاه نشان می‌دهد چرا فروشگاه کار بیشتری می‌برد. خریدار قطعه معمولاً اسم دقیق قطعه را نمی‌داند، مدل ماشینش را می‌داند. برای همین کاتالوگ حول انتخاب خودرو ساخته شد: مشتری اول ماشینش را انتخاب می‌کند و فقط قطعه‌های سازگار را می‌بیند. پرداخت از درگاه انجام می‌شود و تراکنش بعد از بازگشت از درگاه، سمت سرور دوباره بررسی می‌شود تا هیچ سفارش پرداخت‌نشده‌ای «پرداخت‌شده» ثبت نشود. این‌ها لایه‌هایی است که در سایت شرکتی اصلاً وجود ندارد.

۴مقایسه‌ی کنار هم: هزینه‌ی سایت شرکتی و فروشگاهی، زمان تحویل و پشتیبانی

حالا عددها. این‌ها تعرفه‌ی خود فراکو است که روی سایت باز است، نه میانگین بازار. هر دو نوع با کدنویسی اختصاصی ساخته می‌شوند، نه با قالب آماده.

• قیمت ساخت: شرکتی: سه پلن. فروشگاهی: سه پلن؛ قیمت با تماس.
• زمان تحویل: شرکتی ۱۰ تا ۱۴ روز کاری. فروشگاهی ۱۴ تا ۲۰ روز کاری.
• پشتیبانی ماهانه‌ی اختیاری: پشتیبانی شرکتی: اختیاری. پشتیبانی فروشگاهی: اختیاری.
• پرداخت آنلاین: شرکتی فقط در پلن طلایی و برای فروش خدمات. فروشگاهی از پلن اول، با سبد خرید کامل.
• اینماد: در شرکتی پلن نقره‌ای اینماد خاکستری (بدون ستاره) و پلن طلایی اینماد تک‌ستاره را دارد. در فروشگاهی از پلن اول جزو کار است.
• تعداد صفحه: شرکتی ۴ صفحه، تا ۸ یا تا ۱۲ صفحه. فروشگاهی به تعداد کالاهایت، که می‌تواند به صدها صفحه برسد.
• کار تو بعد از تحویل: در شرکتی گاهی یک خبر، نمونه‌کار یا مقاله. در فروشگاهی هر روز قیمت، موجودی، سفارش و ارسال.

چند چیز هم در هر دو یکی است و نباید فدای قیمت شود:

• سورس‌کد کامل مال توست و دامنه به نام خودت ثبت می‌شود.
• دست‌کم سئوی پایه از روز اول در سایت هست.
• سایت روی گوشی درست دیده می‌شود و سریع باز می‌شود.
• پرداخت هزینه‌ی ساخت نصف در شروع و نصف موقع تحویل است.

امکانات هر پلن را تیک‌به‌تیک در صفحه‌ی قیمت طراحی سایت کنار هم گذاشته‌ایم.

فرق پلن اول و چند روز بیشتر برای تحویل، از ظاهر سایت نمی‌آید. از پشت صحنه می‌آید. فروشگاه یک فرایند عملیاتی است که نباید خطا کند: سبد خرید، تسویه، اتصال درگاه و بررسی دوباره‌ی تراکنش، مدیریت موجودی، ثبت و پیگیری سفارش، و صفحه‌هایی که برای اینماد لازم است. هر کدام باید با داده‌ی واقعی آزمایش شود، چون خطای فروشگاه مستقیم پول است.

سئوی فروشگاه هم حجم دیگری دارد. گوگل برای صفحه‌هایی که در آن‌ها می‌شود مستقیم خرید کرد، نشانه‌گذاری جدایی تعریف کرده که قیمت، ارسال و شرایط مرجوعی را به زبان ماشین توضیح می‌دهد. سایت شرکتی چند صفحه‌ی خدمات دارد. فروشگاه برای هر کالا یک صفحه دارد و هر کدام عنوان، عکس و توضیح درست می‌خواهد.

در عوض، یک در هم فقط به روی فروشگاه باز است. صفحه‌ی کالا با قیمت و موجودی را می‌شود به مقایسه‌گرهای قیمت مثل ترب وصل کرد تا کسی که دنبال همان کالاست، فروشگاه تو را هم ببیند. اتصال به ترب از پلن نقره‌ای فروشگاهی در کار است.

عدد ساخت همه‌ی ماجرا نیست. فروشگاه بعد از تحویل هم وقت و خرج دارد: عکس و توضیح هر کالا، به‌روز نگه داشتن موجودی، بسته‌بندی و ارسال، و رسیدگی به مرجوعی‌ها. سایت شرکتی سبک‌تر است، ولی آن هم بی‌خرج نیست: متن درست برای هر خدمت، عکس واقعی از کار و کسی که تماس‌ها را سریع جواب بدهد. فهرست کامل هزینه‌های جانبی فروشگاه را در قیمت سایت فروشگاهی نوشته‌ایم.

۵سایت فروشگاهی یا شرکتی، کدام بهتر است؟ سه اشتباه رایج در این انتخاب

سؤال «کدام بهتر است» جواب عمومی ندارد. هر کدام برای مدل فروش خودش بهتر است. ولی چند اشتباه هست که بارها تکرار می‌شود و می‌شود از قبل جلویش را گرفت.

نتیجه‌اش فروشگاهی است که کنار نیمی از کالاهایش نوشته «استعلام بگیرید» و سبد خریدش هیچ‌وقت پر نمی‌شود. تو پول فروشگاه را داده‌ای و کار کاتالوگ را تحویل گرفته‌ای. اگر خرید تو با گفت‌وگو بسته می‌شود، سایت شرکتی با یک مسیر تماس سریع و روشن بیشتر می‌فروشد.

برعکسش هم زیاد است: کسی که کالای مشخص با قیمت مشخص دارد، ولی همه‌ی خریدها را به پیام و کارت‌به‌کارت می‌فرستد. هر سفارش وقت جدا می‌گیرد، ساعت ۱۱ شب کسی جواب نمی‌دهد و مشتری‌ای که منتظر جواب مانده، از جای دیگری می‌خرد. این‌جا سایت شرکتی سقف فروشت را پایین نگه می‌دارد.

«شاید روزی آنلاین بفروشیم» دلیل خوبی برای ساختن فروشگاه از امروز نیست. سایت را برای مدل فروش امروزت بساز. چون کد اختصاصی است و سورسش مال خودت است، اضافه کردن فروشگاه در آینده شدنی است. فقط بدان که کار تازه‌ای است، نه یک دکمه. هر وقت جدی شد، جدی برایش برنامه بریز.

۶چک‌لیست یک‌دقیقه‌ای پیش از تصمیم

جمله‌هایی را که درباره‌ی کسب‌وکارت درست است بشمار:

• قیمت کالاهایم از قبل معلوم است و برای همه یکی است.
• بیشتر مشتری‌هایم بدون سؤال و مشاوره خرید می‌کنند.
• کالایم را می‌شود برای شهرهای دیگر فرستاد.
• کسی را دارم که هر روز سفارش‌ها را ببیند و ارسال کند.
• موجودی‌ام را دقیق می‌دانم و می‌توانم روی سایت به‌روز نگهش دارم.
• آماده‌ام برای اینماد مدارک بدهم و حق انصراف مشتری را رعایت کنم.

اگر پنج یا شش جمله درست بود، فروشگاه بساز. اگر دو یا کمتر، سایت شرکتی. اگر سه یا چهار، برگرد سراغ حالت‌های میانه. به احتمال زیاد شرکتی با درگاه پرداخت یا شرکتی با نوبت‌دهی همان چیزی است که لازم داری.

۷اگر هنوز دودلی، مشاوره‌ی رایگان بگیر

گاهی تصمیم روی کاغذ روشن نمی‌شود و باید چیزی را جلوی چشمت ببینی. برای همین در فراکو نمونه‌کارهای زنده را روی گوشی خودت باز می‌کنی و پیش از هر قراردادی مشاوره‌ی رایگان می‌گیری. وقتی سایت‌های هم‌صنف خودت را در نمونه‌کارها ببینی، معمولاً خودبه‌خود معلوم می‌شود به دکمه‌ی «افزودن به سبد» نیاز داری یا به «تماس بگیر» و «نوبت بگیر».

این کار از راه دور انجام می‌شود. ما با مشتری‌هایی از شهرهای مختلف ایران و بیرون از ایران کار می‌کنیم و همه‌ی مراحل، از گفت‌وگوی اول تا تحویل، آنلاین جلو می‌رود.

۸قدم بعدی

حالا می‌دانی تفاوت سایت شرکتی و فروشگاهی از کجا می‌آید و کدام سؤال‌ها تصمیم را روشن می‌کند. اگر جوابت روشن است، صفحه‌ی همان خدمت را باز کن و امکانات هر پلن را مرور کن.

اگر دوست داری پیش از انتخاب، کار ما را ببینی، نمونه‌کارهای زنده را باز کن و از کسب‌وکارت برایمان بگو. تیم ما زنگ می‌زند و با هم روشن می‌کنیم شرکتی بسازی یا فروشگاهی؛ بعد تصمیم با خودت است. مشاوره‌ی رایگان بگیر.